ทุกวันนี้ธุรกิจขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) ความเร็วและประสิทธิภาพในการเชื่อมต่อเครือข่ายเลยกลายเป็นสิ่งสำคัญอีกปัจจัยหนึ่ง คำศัพท์หนึ่งที่เรามักได้ยินบ่อย ๆ เมื่อพูดถึงการวางระบบ Network หรืออินเทอร์เน็ตก็คือคำว่า “Bandwidth”
บทความนี้จะพาคุณไปหาคำตอบว่า Bandwidth คืออะไร มีความสำคัญอย่างไรต่อองค์กร และทำไม ตู้แร็ค (Server Rack) จึงเป็นเบื้องหลังสำคัญที่ทำให้ Bandwidth ทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
Bandwidth คืออะไร? พร้อมยกตัวอย่างการใช้งาน
Bandwidth คือ ปริมาณความจุสูงสุดของช่องทางการสื่อสารที่สามารถส่งข้อมูลจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งได้ภายในเวลาที่กำหนด (มักวัดเป็นวินาที) ยิ่งมีค่า Bandwidth สูง ก็ยิ่งสามารถรับส่งข้อมูลจำนวนมากได้ในเวลาอันรวดเร็ว
หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพ Bandwidth ก็เหมือนกับ “ความกว้างของถนน” ส่วนข้อมูล (Data) ก็คือ “จำนวนรถยนต์”
- หากถนนแคบ (Bandwidth ต่ำ) รถยนต์ก็วิ่งได้ทีละน้อย และอาจเกิดรถติดเมื่อมีรถจำนวนมาก
- หากถนนกว้าง (Bandwidth สูง) เหมือนมีถนนหลายเลน รถยนต์หลายคันสามารถวิ่งตีคู่กันไปได้พร้อม ๆ กันได้ ทำให้การจราจรลื่นไหล ส่งข้อมูลได้ปริมาณมหาศาลโดยไม่สะดุด
Bandwidth 20 40 คือ?
ในระบบ Wi-Fi ตัวเลข 20 MHz และ 40 MHz คือ “ขนาดความกว้างของช่องสัญญาณ” (Channel Width) ที่ใช้ในการส่งข้อมูล เปรียบได้กับความกว้างของถนน โดย 20 MHz เหมือนถนน 2 เลน ส่วน 40 MHz เหมือนถนน 4 เลน ซึ่งเกิดจากการรวมช่องสัญญาณ 20 MHz สองช่องเข้าด้วยกัน
ช่องสัญญาณที่กว้างขึ้นส่งข้อมูลได้เร็วกว่าประมาณ 2 เท่า แต่แลกมาด้วยระยะสัญญาณที่สั้นลงและโอกาสถูกรบกวนจากสัญญาณอื่นที่สูงขึ้น เนื่องจากกินพื้นที่คลื่นความถี่กว้างกว่า
แนะนำให้เลือกตามคลื่นความถี่ที่ใช้งาน
- 2.4 GHz → ใช้ Bandwidth 20 MHz เพราะคลื่นนี้มีช่องไม่ทับซ้อนกันเพียง 3 ช่อง การเปิด 40 MHz จะทำให้สัญญาณชนกับ Wi-Fi เพื่อนบ้าน อินเทอร์เน็ตช้าและหลุดบ่อย โดยเฉพาะในพื้นที่หนาแน่นอย่างคอนโดหรือหอพัก
- 5 GHz / 6 GHz → ใช้ Bandwidth 40 MHz ขึ้นไป เพราะมีช่องสัญญาณให้เลือกมากกว่า จึงรองรับความกว้างสูงได้โดยไม่กระทบใคร และช่วยให้ใช้ความเร็วระดับ 500–1,000 Mbps ได้เต็มสปีด
หน่วยวัดของ Bandwidth ใช้หน่วยวัดอะไร?
หน่วยวัดมาตรฐานของ Bandwidth คือ บิตต่อวินาที (bps – bits per second) ซึ่งในปัจจุบันระบบเครือข่ายพัฒนาไปไกล ทำให้เรามักจะเห็นหน่วยวัดที่ใหญ่ขึ้น เช่น Megabits per second (Mbps) และ Gigabits per second (Gbps)
ความแตกต่างระหว่าง Bandwidth, Speed และ Latency
หลายคนมักสับสนระหว่าง Bandwidth กับคำศัพท์เครือข่ายอื่น ๆ เพื่อการวางระบบที่ถูกต้อง เราควรเข้าใจความต่าง ดังนี้
- Bandwidth: ปริมาณข้อมูลสูงสุดที่ท่อสัญญาณสามารถรองรับได้ (ความกว้างของถนน)
- Speed (Throughput): ความเร็วหรือปริมาณข้อมูลที่สามารถส่งได้จริงในขณะนั้น ซึ่งมักจะน้อยกว่าหรือเท่ากับ Bandwidth เสมอ
- Latency: ความหน่วง หรือเวลาที่ใช้ในการส่งข้อมูลจากต้นทางไปถึงปลายทาง
หลายองค์กรยอมลงทุนมหาศาลกับแพ็กเกจเน็ตความเร็วสูงและอุปกรณ์ Network ระดับ High-end แต่กลับต้องเจอปัญหาเน็ตวิ่งไม่เต็ม Bandwidth ซึ่งสาเหตุหลักมาจากการที่การละเลย “โครงสร้างพื้นฐาน” อย่างตู้แร็ค (Server Rack) เพราะหากใช้ตู้แร็คที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือปล่อยให้สายสัญญาณพันกันยุ่งเหยิงจนหักงอ จะทำให้เกิดสัญญาณรบกวน จนข้อมูลวิ่งได้ช้าลง รวมถึงการขาดระบบระบายความร้อนที่ดี ก็จะส่งผลให้อุปกรณ์ปรับลดความเร็วตัวเองลงโดยอัตโนมัติเพื่อหนีความร้อน
ดังนั้น ควรใช้ตู้แร็คที่ได้มาตรฐาน ช่วยปกป้องอุปกรณ์ ลดความสูญเสียของสัญญาณ ให้ Bandwidth ขององค์กรให้ทำงานได้เต็มสปีดและเสถียรที่สุด
